พระซุ้มกอลายกนก จ.กำแพงเพชร

พระซุ้มกอลายกนก จ.กำแพงเพชร — ศิลป์งดงามจากเมืองมรดกโลก และหนึ่งในพระเนื้อดินที่ทรงคุณค่าที่สุด

พระซุ้มกอลายกนกจากจังหวัดกำแพงเพชร ถือเป็นหนึ่งในพระกรุเก่าที่มีประวัติความเป็นมายาวนานและมีศิลปะโดดเด่นเฉพาะตัวแบบที่พบได้เฉพาะในดินแดนเมืองเก่าลุ่มน้ำปิงแห่งนี้ พระชุดนี้สันนิษฐานว่าสร้างขึ้นในสมัยสุโขทัยตอนปลายถึงต้นอยุธยา อายุราว 500–700 ปี ลักษณะขององค์พระขุดพบจากกรุต่าง ๆ เช่น วัดพระบรมธาตุ วัดช้างรอบ และวัดอาวาสใหญ่ ซึ่งเป็นพื้นที่วัดเก่าในอุทยานประวัติศาสตร์กำแพงเพชร ทำให้พระซุ้มกอมีทั้งคุณค่าด้านโบราณคดีและมิติทางพุทธศิลป์ที่เด่นชัด

จุดเด่นของพระซุ้มกอลายกนกคือซุ้มเรือนแก้วที่ประดับด้วยลายกนกโบราณอย่างอ่อนช้อย เรียกว่าเป็นลายศิลป์แบบ “สุโขทัยแท้ ๆ” องค์พระประทับนั่งปางมารวิชัย หัวโต อกผาย และฐานรองพระมีความสมส่วนกำลังดี เนื้อพระของกำแพงเพชรมีเอกลักษณ์เป็น “เนื้อดินผสมว่านและมวลสารพิเศษ” เมื่อผ่านความร้อนตามกรรมวิธีโบราณจึงเกิดผิวที่แน่น แข็ง และมีความแกร่งตามธรรมชาติ ลักษณะเนื้อจะมีเม็ดแร่เล็ก ๆ ฝังอยู่ทำให้เนื้อดูมีชีวิตชีวา และองค์แท้มักมีความนวลแบบพระกรุแห้งที่ธรรมชาติสร้างขึ้นตามกาลเวลา

อีกความโดดเด่นของพระซุ้มกอคือผิวกรุที่ขึ้นเป็น “คราบกรุ” สีครีม น้ำตาล หรือเทาอมดำ ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ประจำเมืองกำแพงเพชร โดยเฉพาะองค์ที่แตกกรุใหม่ ๆ จะเห็นผิวร่วงกร่อนเป็นเกล็ดเล็ก ๆ หรือมีรอยรานแบบธรรมชาติ ซึ่งนักสะสมถือว่าเป็นเครื่องยืนยันอายุที่หาเลียนแบบได้ยาก เซียนพระมักมองหาพิมพ์ที่ลายกนกชัด ซุ้มกลมเสมอกัน และใบหน้าพระดูอิ่ม เนื้อหาแน่น เพราะองค์แบบนี้จัดเป็นพระระดับสูงและมีราคาขยับต่อเนื่องตามความนิยม

ด้านพุทธคุณ พระซุ้มกอขึ้นชื่อว่าโดดเด่นทั้งด้านคงกระพันชาตรี แคล้วคลาดปลอดภัย และเมตตามหานิยม จนมีคำกล่าวที่โด่งดังว่า “มีกูไม่จน” ซึ่งเป็นสโลแกนประจำพระสายกำแพงเพชร มีความหมายถึงความเจริญรุ่งเรืองในหน้าที่การงาน การค้าขาย และเสริมความเป็นสิริมงคลแก่ผู้บูชา ทำให้พระซุ้มกอได้รับความนิยมทั้งในหมู่ข้าราชการ นักธุรกิจ และผู้ที่ต้องใช้ชีวิตเสี่ยงภัยในแต่ละวัน

ปัจจุบันพระซุ้มกอลายกนกถือเป็นหนึ่งในพระกรุยอดนิยมของกำแพงเพชรที่มีความงามทางศิลปะครบถ้วน ได้ทั้งบารมี พุทธศิลป์ และคุณค่าทางประวัติศาสตร์ หากเริ่มสะสมพระสายกรุเมืองเหนือ–สุโขทัย พระซุ้มกอคือหนึ่งในองค์ต้นแบบที่ควรศึกษาหรือครอบครองอย่างยิ่ง เพราะเป็นพระที่สะท้อนความงดงามของศิลป์ไทยยุคโบราณได้อย่างสมบูรณ์ที่สุดองค์หนึ่ง